Uroda i zdrowie

Witamina D ÔÇö Charakterystyka, rola, dzienne zapotrzebowanie, skutki niedoboru i nadmiaru

Jedna z najwa┼╝niejszych witamin potrzebnych do ┼╝ycia i szczeg├│lnie cenna dla os├│b mieszkaj─ůcych w┬áma┼éo nas┼éonecznionych strefach klimatycznych. Jak mo┼╝emy uzupe┼éni─ç zapasy witaminy D oraz czym grozi jej nadmiar?

Przede wszystkim przyjrzyjmy si─Ö samym w┼éa┼Ťciwo┼Ťciom witaminy D. W sk┼éad og├│lnie poj─Ötej witaminy D, wchodz─ů trzy zwi─ůzki chemiczne: witamina D1, kt├│rej pok┼éady znajdziemy w tranie, witamina D2, kt├│ra wyst─Öpuje w organizmach pochodzenia ro┼Ťlinnego oraz witamina D3, wyst─Öpuj─ůca w organizmach pochodzenia zwierz─Öcego.┬á Ka┼╝da z podgrup wspomaga inne procesy zachodz─ůce w organizmie i dlatego suplementowanie ich wszystkich jednocze┼Ťnie jest niezwykle wa┼╝ne.

Witamina D w ogromnej mierze wspomaga wch┼éanianie fosforu i wapnia, kt├│re s─ů niezb─Ödne w prawid┼éowym funkcjonowaniu uk┼éadu kostnego.┬á W przypadku braku witaminy D, wap┼ä uwalnia si─Ö ze struktury kostnej, powoduj─ůc szereg chor├│b np. krzywic─Ö, osteoporoz─Ö i osteopati─Ö, kt├│re nie tylko wp┼éywaj─ů niekomfortowo na jako┼Ť─ç ┼╝ycia, ale znacznie je skracaj─ů. Ponadto dzi─Öki logistyce wapnia w organizmie i utrzymywaniu jego odpowiedniego st─Ö┼╝enia, witamina D przyczynia si─Ö do prawid┼éowego dzia┼éania uk┼éadu mi─Ö┼Ťniowo ÔÇö nerwowego i jest niezb─Ödna w leczeniu chor├│b serca i nadci┼Ťnienia t─Ötniczego.

Witamina D, a cukrzyca

Osoby cierpi─ůce na cukrzyc─Ö, szczeg├│lnie typu 2, maj─ů zdecydowanie wi─Öksze zapotrzebowanie na witamin─Ö D i jej podgrupy. Okazuje si─Ö bowiem, ┼╝e przyspiesza ona, a┬átak┼╝e stymuluje produkcj─Ö insuliny w trzustce, automatycznie utrzymuj─ůc jej prawid┼éowe st─Ö┼╝enie, niweluje stany zapalne wywo┼éane przez cukrzyc─Ö i problemy uk┼éadu kr─ů┼╝enia, kt├│re przy tej chorobie cz─Östo nie funkcjonuje prawid┼éowo.

Witamina D, a odporno┼Ť─ç

Kondycja naszego uk┼éadu immunologicznego zale┼╝y od odpowiedniego poziomu witaminy D3. Przyjmowanie regularnie tej grupy witaminy D, znacznie redukuje ryzyko wyst─ůpienia┬á infekcji wirusowych a┼╝ o 50%, a w przypadku zachorowania, znacznie ┼éagodzi ich przebieg. Z racji na panuj─ůc─ů sytuacj─Ö pandemiczn─ů na ┼Ťwiecie, wielu wirusolog├│w zaleca przyjmowanie witaminy D, kt├│ra wed┼éug raport├│w przyspiesza zdrowienie os├│b chorych na chorob─Ö COVID ÔÇö19 i znacznie os┼éabia dzia┼éanie wirusa w organizmie.

Witamina D, a ci─ů┼╝a

Planuj─ůc ci─ů┼╝e, nie zapomnij o przyjmowaniu witaminy D. Jest ona wyj─ůtkowo wa┼╝na dla rozwijaj─ůcego si─Ö p┼éodu i co ciekawe, b─Ödzie mie─ç wp┼éyw na jego stan zdrowia po narodzinach jeszcze przez d┼éugi czas. Minimalizuje ryzyko rozwoju wad r├│┼╝nego pochodzenia, kt├│re mog─ů wyst─ůpi─ç w pierwszym trymestrze ci─ů┼╝y m.in. chroni p┼é├│d przed deformacj─ů ko┼Ťci i czaszki.

witamina D w ci─ů┼╝y

Witamina D, a alergie i choroby układu oddechowego

Alergicy i osoby cierpi─ůce na astm─Ö przyjmuj─ů leki z dodatkiem owej witaminy. Dlaczego? Zwi─Öksza ona produkcj─Ö cytokin przeciwzapalnych wytwarzanych w naszych kom├│rkach i chroni je przed zachorowaniem na liczne infekcje, kt├│re w ich przypadku zawsze b─Öd─ů mie─ç ci─Ö┼╝szy przebieg. Nale┼╝y te┼╝ do grupy antyoksydant├│w, czyli u┼éatwia pozbywanie si─Ö szkodliwych substancji z organizmu w tym alergen├│w.

Witamina D, a m├│zg

Witamina D, opr├│cz ochrony fizycznej strefy naszego zdrowia ma zbawienny wp┼éyw na nasze samopoczucie psychiczne. Oddzia┼éuje bezpo┼Ťrednio na uk┼éad nerwowy, a jej prawid┼éowy poziom chroni nas przed depresj─ů, ot─Öpieniem i chorob─ů Alzhaimera. Dodatkowo dodaje energii i niweluje uczucie dyskomfortu emocjonalnego wyst─Öpuj─ůcego w okresie jesiennoÔÇö zimowym. Wspomaga zapami─Ötywanie, przyswajanie informacji, a tak┼╝e przetwarzanie danych przez nasz m├│zg czyli pomaga w prawid┼éowej ocenie danej sytuacji.

Witamina D, a odchudzanie

Odpowiedni poziom witaminy D jest niezb─Ödny dla os├│b rozpoczynaj─ůcych odchudzanie. Dlaczego? Wed┼éug bada┼ä, osoby u kt├│rych st─Ö┼╝enie witaminy D mie┼Ťci┼éo si─Ö w przyj─Ötych normach, szybciej spala┼éy tkank─Ö t┼éuszczow─ů, chroni─ůc si─Ö jednocze┼Ťnie przed utrat─ů prawid┼éowego cholesterolu. Organizm przyjmuj─ůcy regularnie witamin─Ö D, produkuje wi─Öcej hormonu (leptyny), kt├│ry przekazuje informacj─Ö do m├│zgu, ┼╝e jest si─Ö najedzonym. Zmniejsza uczucie ┼éaknienia i po treningu czy te┼╝ w trakcie spo┼╝ywania racjonalnych posi┼ék├│w, nasz ┼╝o┼é─ůdek┬á szybciej czuje nasycenie, dzi─Öki czemu nie mamy ochoty na podjadanie s┼éodyczy i innych przek─ůsek.

Źródła witaminy D

Najlepszym ┼║r├│d┼éem witaminy D jest S┼éo┼äce. Gdy nasza sk├│ra wystawiona jest na promienie s┼éoneczne, promienie UVB ┼é─ůcz─ů si─Ö z naszym cholesterolem w kom├│rkach sk├│ry, daj─ůc energi─Ö do wytwarzania witaminy D3. Niestety, mimo ┼╝e jeste┼Ťmy w stanie j─ů wyprodukowa─ç, to wiele os├│b jest nara┼╝onych na jej niedob├│r. Mieszka┼äcy teren├│w, gdzie nas┼éonecznienie jest ma┼ée lub ich praca ogranicza si─Ö do przebywania w ciemnych miejscach (np. kopalnie) i biurowcach, nie s─ů w stanie w tak naturalny spos├│b uzupe┼éni─ç swoich zapas├│w. Wa┼╝na dlatego jest odpowiednia dieta i spo┼╝ywanie produkt├│w zawieraj─ůcych t─Ö cenn─ů witamin─Ö. S─ů to chocia┼╝by:

  • wszelkiego rodzaju ryby ÔÇö warto jednak zaznaczy─ç, ┼╝e ryba sma┼╝ona nie zawiera witaminy D,
  • jajka,
  • wszelkie produkty mleczne,
  • oleje ro┼Ťlinne,
  • podroby np. w─ůtr├│bka,
  • sery p├│┼║no dojrzewaj─ůce i ple┼Ťniowe.

produkty zawieraj─ůce witamin─Ö D

┬áJakie s─ů skutki niedoboru witaminy D?

Bez wzgl─Ödu na wiek, zbyt niski poziom witaminy D jest dla cz┼éowieka bardzo niebezpieczny. Prowadzi do licznych z┼éama┼ä ko┼Ťci, zwyrodnie┼ä uk┼éadu kostnego, zniekszta┼écenie sylwetki, obni┼╝enia odporno┼Ťci, wypadania z─Öb├│w, stan├│w zapalnych organizmu i sk├│ry, rozmi─Ökania ko┼Ťci, reumatoidalnego zapalenie staw├│w, nowotwor├│w ÔÇö w┬ászczeg├│lno┼Ťci piersi i jelit, a┬átak┼╝e prowadzi do krzywicy w┼Ťr├│d noworodk├│w. W dawnych czasach, krzywica by┼éa cz─Östa przypad┼éo┼Ťci─ů w┼Ťr├│d dzieci arystokracji. Dlaczego? Poniewa┼╝ nader ceniono blad─ů sk├│r─Ö, kt├│ra by┼éa synonimem wysokiego urodzenia i nie dopuszcza─ç aby dzieci przebywa┼éy na s┼éo┼äcu. Poniewa┼╝ mleko matki nie zawsze zapewnia┼éo odpowiedni─ů dawk─Ö witaminy D w organizmie, a sk├│ra dzi─Öki promieniom UV nie mog┼éa jej wytworzy─ç, nast─Öpowa┼éy tego przykre konsekwencje. Jak wi─Öc rozpozna─ç, ┼╝e brakuje nam tej cennej witaminy? Niedob├│r witaminy D charakteryzuje si─Ö nast─Öpuj─ůcymi objawami:

  • b├│le ko┼Ťci i mi─Ö┼Ťni,
  • bezsenno┼Ť─ç,
  • os┼éabienie,
  • nadwaga,
  • biegunka,
  • problemy z apetytem,
  • p┼éaska g┼é├│wka u niemowl─ůt,
  • powolne zarastanie si─Ö ciemi─ůczka u noworodk├│w,
  • powolny wzrost u dzieci.

Nadmiar witaminy D

Jednak tak jak niedob├│r, nadmiar witaminy D tak┼╝e mo┼╝e wyrz─ůdzi─ç du┼╝─ů krzywd─Ö i┬áspustoszenie w┬ánaszym organizmie. Do skutk├│w ubocznych nieodpowiedniego poziomu witaminy D┬ánale┼╝─ů:

  • kamica nerkowa,
  • gromadzenie si─Ö wapnia prowadz─ůce do mineralizacji ko┼Ťci,
  • w przypadku kobiet w ci─ů┼╝y mo┼╝e nast─ůpi─ç mineralizacja ko┼Ťci i deformacja p┼éodu,
  • zaburzenia pracy serca,
  • odk┼éadanie si─Ö wapnia w t─Ötnicach.

Bardzo szybko jednak mo┼╝emy rozpozna─ç objawy przedawkowania w postaci b├│l├│w brzucha, wymiot├│w, nadmiernego pragnienia, b├│lu oczu i g┼éowy, wyst─Öpuje te┼╝ nadmierne pocenie i sw─Ödzenie sk├│ry, drgawki i wzmo┼╝one oddawanie moczu. Witamina D3 mo┼╝e tak┼╝e w skrajnych przypadkach sprawi─ç, ┼╝e nasze ga┼éki oczne zmieni─ů kolor na blado – ┼╝├│┼éty.

Witamina D – dawkowanie

Skoro wi─Öc przedawkowanie witaminy D3 i jej niedob├│r niekorzystnie oddzia┼éywuj─ů na nasz organizm, to jakie dawki przyjmowa─ç, by przyczyni─ç si─Ö do odpowiedniego poziomu witaminy D we krwi? Ot├│┼╝ ka┼╝dy organizm jest inny, ale przyj─Öte zosta┼éy pewnego rodzaju normy, kt├│rych nale┼╝y pilnowa─ç. Og├│lnie doros┼éy cz┼éowiek powinien przyjmowa─ç 400 IU/dob─Ö, jednak kobiety w ci─ů┼╝y i planuj─ůce zaj┼Ťcie w ci─ů┼╝e powinny t─Ö dawk─Ö zwi─Ökszy─ç. Poniewa┼╝ dieta kobiet w tym okresie jest zaburzona, wynika to z nudno┼Ťci, braku apetytu lub nietolerancji niekt├│rych pokarm├│w, nale┼╝y poziom witaminy D zwi─Ökszy─ç do 1000 IU/ dob─Ö, chyba ┼╝e lekarz zaleci┼é inaczej. U najm┼éodszych natomiast przewiduje si─Ö 400 IU/dob─Ö, zar├│wno dla tych karmionych mlekiem matki i tych karmionych mlekiem modyfikowanym.

Widzimy wi─Öc jak wa┼╝ne jest zachowanie r├│wnowagi w suplementacji witaminy D1, D2 i D3, oczywi┼Ťcie zale┼╝nie od wieku i┬áokoliczno┼Ťci. Dlatego, by w pe┼éni wykorzysta─ç potencja┼é witaminy D pami─Ötaj, by uzupe┼énia─ç jej odpowiednie dawki. Wystawiaj sk├│r─Ö na dzia┼éanie promieni UV przynajmniej przez 20 minut dziennie w godzinach wczesnego popo┼éudnia ÔÇö oczywi┼Ťcie uwa┼╝aj─ůc, by nie doprowadzi─ç do poparze┼ä sk├│ry i cia┼éa. Spo┼╝ywaj du┼╝o ryb i produkt├│w mlecznych oraz suplementuj witamin─Ö D dost─Öpnymi na rynku preparatami, szczeg├│lnie w okresie jesienno ÔÇö zimowym.

Comments

comments

You Might Also Like